ابراهيم اصلاح عربانى
96
كتاب گيلان ( فارسى )
اين يك واحد كالا براى استان گيلان 05 / 70 ريال و براى كل كشور حدود 30 / 59 ريال است . هزينهء توليد يك واحد كالاى توليدشده ( 100 ريال ارزش افزوده ) در صنايع غذائى 25 / 51 ريال و در صنايع نساجى و پوشاك 65 / 70 ريال است . هزينهء توليد يك واحد كالاى توليدشده در صنايع چوب و محصولات چوبى استان 02 / 206 ريال مىباشد ، به عبارت ديگر ، براى توليد 100 ريال ارزش توليدى ، 206 ريال هزينه مىشود . هزينهء توليد يك واحد كالاى توليدشده در صنايع شيميائى 75 / 41 ريال ، در صنايع كانى غيرفلزى 61 ريال است . و بالاخره هزينهء توليد يك واحد كالاى توليدشده در صنايع ماشينآلات و تجهيزات و ابزار 08 / 65 ريال مىباشد . مقايسهء هزينهء كاربرى توليد كارگاههاى بزرگ صنعتى استان گيلان با كل كشور آشكار مىسازد كه مجموع هزينهء كاربرى توليد استان حدود 3 / 18 درصد بيش از هزينهء كاربرى كل كشور است . تفاوت هزينهء كاربرى توليد كارگاههاى بزرگ صنعتى استان در صنايع مختلف متفاوت است . هزينهء كاربرى توليد صنايع نساجى و پوشاك 59 / 8 درصد ، صنايع چوب و محصولات چوبى 14 / 129 درصد ، صنايع ماشينآلات و تجهيزات و ابزار و . . . 45 / 8 درصد بيشتر از هزينهء كاربرى توليد كل كشور است . در مقابل ، هزينهء كاربرى توليد صنايع مواد غذائى ، آشاميدنى و دخانيات 82 / 8 درصد ، صنايع شيميائى 69 / 13 درصد و صنايع كانى غيرفلزى 02 / 2 درصد كمتر از هزينهء كاربرى توليد صنايع همانند كل كشور است . مقايسهء هزينهء كاربرى توليد صنايع استان با كل كشور در نمودار شمارهء 24 آمده است . بهرهدهى توليد بهرهدهى توليد عبارت است از درصد ارزش افزوده به ارزش محصول . ارزش محصولات هررشته از فعاليتهاى صنعت از 2 بخش تشكيل شده است : ارزش مواد مصرفى ( بطور كلى ارزش دادهها ) و ارزش عمليات توليدى بر روى آن مواد مصرفى ( ارزش افزوده ) . هر قدر عمليات توليدى كارگاهى پيچيدهتر و گستردهتر باشد ، به همان نسبت ارزش افزوده سهم بزرگترى از ارزش محصولات را تشكيل خواهد داد . براى بررسى سهمى را كه ارزش افزوده در كل محصول دارد از فورمول بهرهدهى توليد كه نسبت ارزش افزوده به ارزش محصول ( ستانده ) است ، استفاده مىكنيم . بطور متوسط از هر 100 ريال كالاى به فروش رفته ، كارگاههاى بزرگ صنعتى استان 6 / 56 ريال آن حاصل عمليات توليدى ( ارزش افزوده ) خود كارگاههاى مذكور و 4 / 43 ريال آن مواد و لوازم مصرفى ( دادهها ) خريدارى شده كارگاه يادشده بوده است . در نتيجه ، بهرهدهى توليد كارگاههاى بزرگ صنعتى گيلان 6 / 56 درصد است . بيشترين بهرهدهى توليد متعلق به صنايع كانى غيرفلزى با حدود 70 درصد و كمترين آن مربوط به صنايع چوبى با حدود 50 درصد است . صنايع ماشينآلات و تجهيزات و ابزار و . . . با بهرهدهى توليد 9 / 63 درصد در رديف دوم و سوم قرار دارند . صنايع شيميائى با بهرهدهى توليد 9 / 56 درصد و صنايع نساجى و پوشاك با بهرهدهى توليد 1 / 51 درصد در مقامهاى بعدى ايستادهاند . مقايسهء بهرهدهى توليد كارگاههاى بزرگ صنعتى استان گيلان با كارگاههاى بزرگ كل كشور نشان مىدهد كه بهرهدهى توليد استان در حدود 47 / 17 درصد بيشتر است . بيشتر بودن بهرهدهى توليد كارگاههاى بزرگ صنعتى استان گيلان ، نشانه گستردهتر بودن عمليات توليدى در كارگاههاى نمودار شمارهء 25 - بهرهدهى توليد كارگاههاى بزرگ صنعتى استان گيلان و مقايسهء آن با كل كشور بر حسب گروههاى عمدهء فعاليت ، سال 1365 .